Nằm trên cao nguyên đá tai mèo độc đáo, Đồng Văn vùng đất địa đầu cực Bắc của tổ quốc từ lâu đã trở thành tên gọi thân quen của nhân dân cả nước và thế giới. Thân quen và yêu mến Đồng Văn là bởi nơi đây có những giá trị độc đáo không chỉ về di sản địa chất, mà còn có những nét văn hóa đặc trưng của vùng cao nguyên đá. Nơi đó có một phố chợ rất đặc trưng, chợ phiên Đồng Văn.

Chợ phiên Đồng Văn họp mỗi tuần một lần vào chủ nhật tại trung tâm thị trấn Đồng Văn, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang. Chợ là nơi giao thương và giao lưu của rất nhiều đồng bào người Mông, Hán, Dao, Giáy, Tày,... sống nơi địa đầu cao nguyên đá. Nằm nép mình dưới chân núi Đồn Cao, bên cạnh là khu phố cổ Đồng Văn đã trở nên nổi tiếng bởi nét kiến trúc độc đáo của những ngôi nhà trình tường. Trong chợ bày bán tất cả những hàng hóa nhu yếu phẩm cần thiết cho cuộc sống hằng ngày của con người nhưng theo cách rất dân dã và mộc mạc. Nào rau cả gùi xanh mướt, thịt lợn, thịt trâu bò lủng lẳng treo trước quán. Đủ loại gia súc, gia cầm như chó, lợn, gà, bò, ngựa được cắp nách hay dắt bộ xuống chợ nom như một người bạn đồng hành. Nông cụ lao động, quần áo, hóa mỹ phẩm,... tất cả hầu như rất đầy đủ về một cuộc sống của cư dân vùng cao.

Những độc đáo và lôi cuốn đồng bào nhất là các quán hàng bán đồ ăn và uống rượu. Các quầy bếp luôn đỏ lửa, nước sôi ùng ục, bốc hơi béo ngậy. Các chảo mỡ rán bánh xèo rộn ràng trước ánh mắt của các em bé trên những rẻo cao theo mẹ xuống chợ. Các bếp nướng bánh gạo quạt than tay, những thúng xôi màu hơi nóng làm mờ cả khuôn mặt người bán hàng trên khuôn hình.

Những quán rượu bên lò thắng cố rừng rực, đám đàn ông con trai tụ tập mời nhau chén rượu, điếu thuốc lào. Đến tan chợ phiên thế nào cũng có vài anh chàng say khướt nằm ngủ lăn lóc trên sạp hàng hay bên vệ đường trong lúc trở về nhà.

Bất kỳ chỗ nào, bất kỳ nơi đâu bạn cũng thấy những niềm hạnh phúc nhỏ nhoi được đến chợ của người dân vùng cao, người bán, kẻ mua, người chơi, kẻ ngắm,... Bất kể ai dù được diện những bộ cánh xinh đẹp hay mặc áo rách vá vai, váy áo cũ màu và đi đôi giày há mũi,... cũng đều bỏ lại sau lưng chặng đường dài đi bộ đến chợ.

Và rồi sau mỗi phiên chợ người ta cảm nhận được nhiều điều, có thể đó là những kỷ niệm ngọt ngào về một trải nghiệm đã qua và tiếp sức cho họ trong những ngày làm việc khó nhọc ở phía trước. Chợ phiên Đồng Văn là vậy, và rồi trở thành nét văn hóa đặc trưng riêng của vùng cao nguyên đá.